Piasek do tynku cementowo-wapiennego
Tynk tradycyjny wraca na budowy tam, gdzie liczy się cena za metr i paroprzepuszczalność ściany. Robi się go z trzech składników, a o efekcie decyduje ten najtańszy — piasek.
Jaki piasek
Płukany 0/2 mm o równomiernym uziarnieniu. Przy tynku uziarnienie ma większe znaczenie niż gdziekolwiek indziej na budowie, bo widać je gołym okiem na gotowej ścianie.
- Za drobny piasek (sam pył, prawie bez grubszych ziaren) zwiększa zapotrzebowanie na wodę i cement. Tynk mocniej się kurczy przy schnięciu i pęka na włos.
- Za gruby albo z kamieniami zostawia rysy pod pacą i nie da się go dociągnąć na cienkiej warstwie.
- Zanieczyszczony gliną odpuszcza wodę nierównomiernie, przez co jedna część ściany schnie szybciej niż druga — to najczęstsza przyczyna plam i spękań siatkowych.
Proporcje
Klasyczna mieszanka cementowo-wapienna to 1 : 1 : 6 — cement, wapno hydratyzowane, piasek. Warstwa obrzutki (pierwsza, sczepna) jest tłustsza: 1 : 0 : 3, czyli mocniejsza i rzadsza, żeby się dobrze przyczepiła do muru.
Ile zejdzie
Reguła kciuka: na 1 m² ściany na każdy 1 cm grubości tynku wchodzi ok. 18–20 kg mokrej zaprawy. Typowy tynk wewnętrzny ma 1,5 cm, zewnętrzny 2 cm.
| Zakres | Grubość | Zaprawa | W tym piasek |
|---|---|---|---|
| 100 m² ściany wewnętrznej | 1,5 cm | ok. 2,8 t | ok. 2,2 t |
| 100 m² elewacji | 2,0 cm | ok. 3,8 t | ok. 3,0 t |
| Dom: 300 m² wewnątrz + 180 m² elewacji | — | ok. 15 t | ok. 12 t |
Do tego doliczamy obrzutkę — cienka warstwa, ale na całej powierzchni, więc realnie jeszcze około 15% materiału.
Trzy rzeczy, o których się zapomina
Ościeża i glify. Przy dużej liczbie okien to kilkanaście dodatkowych metrów kwadratowych, liczonych ręcznie i zwykle pomijanych w wycenie.
Nierówna ściana. Podana grubość to średnia. Na murze z odchyłką 2 cm realne zużycie potrafi być o jedną trzecią wyższe — sprawdź ścianę łatą, zanim zamówisz materiał.
Sezon. Tynk cementowo-wapienny nie lubi ani mrozu, ani upału. Zamawiaj materiał pod termin prac, nie „żeby już leżał na budowie".
Skąd biorą się pęknięcia
W dziewięciu przypadkach na dziesięć nie z receptury, tylko z wody: albo w zaprawie było jej za dużo (bo piasek był zapylony), albo tynk wysechł za szybko. Czysty, równomierny piasek usuwa pierwszą z tych przyczyn i jest to najtańsza rzecz, jaką można na tym etapie zrobić.
Podaj metry ścian — przeliczymy, ile piasku zejdzie razem z obrzutką.